Tháng tới, người tải nhạc bất hợp pháp từ Internet sẽ bắt đầu nhận được cảnh báo vi phạm bản quyền từ các ISP (nhà cung cấp dịch vụ Internet) của họ. Nhưng nếu kết quả của nhiều nghiên cứu gần đây là chính xác, thì những người thường xuyên tải nhạc lậu lẽ ra phải nhận được những lời cảm ơn thay vì những cảnh báo phiền toái đó.
Hóa ra theo nghiên cứu của National Assembly tại đại học Columbia, những người hay tải nhạc “chùa” cuối cùng lại bỏ tiền ra mua các tác phẩm âm nhạc nhiều hơn 30% so với bất kì nhóm khách hàng nào khác. Và đây không phải là nghiên cứu đầu tiên chỉ ra lợi ích của việc chia sẻ nhạc trên Internet đối với các nghệ sĩ nói riêng và toàn bộ ngành công nghiệp âm nhạc nói chung.
Suy xét lại, việc những người hay download nhạc (lậu) nhất cũng là những người chi nhiều tiền nhất để mua nhạc cũng không quá khó hiểu, bởi họ vốn thường là những fan âm nhạc cỡ bự. Những năm 1999- 2000 khi Napster (một website chia sẻ âm nhạc peer-to-peer) đang làm mưa làm gió, tôi cũng đã từng có thời kì cắm máy thâu đêm download các album yêu thích của mình, để sáng dậy tôi có thể burn vào CD rồi nhét vào chiếc Walkman của mình trước khi rảo bước đến trường (có thể nhiều người đang cười khẩy cách nghe nhạc “cồng kềnh” của tôi, nhưng ở thời kì đó, Walkman vẫn đang là một trào lưu thời thượng, còn iPod mới đang rục rịch chuẩn bị ra mắt). Thêm vào đó, sự nhanh chóng và tiện lợi của việc chia sẻ nhạc qua Internet thực sự đã giúp tôi không còn phải mất thời gian “rip” các file audio từ đống CD của mình để có thể lưu trữ trong máy tính. Khi Napster đóng cửa, tôi chuyển qua Soulseek, rồi sau đó là các blog chuyên cung cấp nhạc MP3…
Tôi vẫn có trả tiền cho một số bản nhạc nhất định, nhất là khi muốn ủng hộ cho tác phẩm của những nghệ sĩ còn chưa có tên tuổi và hoạt động độc lập. Nhưng trong kho nhạc 
hàng trăm Gigabyte của tôi đầu những năm 2000 đó, phần lớn vẫn đều là hàng “chùa”.
Theo thời gian, phương thức nghe nhạc của mọi người dường như phát triển song song với khả năng về thu nhập của họ; còn cách thức ngành công nghiệp này phân phối các tác phẩm đến tay người tiêu dùng cũng đã có những bước tiến vượt bậc: Giờ đây, tôi bỏ ra 10 USD mỗi tháng để đăng kí thuê bao trên dịch vụ Spotify, cùng với ít nhất 30 USD cho các đĩa nhạc vinyl mà tôi yêu thích. Tháng trước, khi lần đầu tiên được đặt chân vào Ameoba Music của San Francisco, tôi thậm chí đã chi tiêu hơi quá tay để thỏa mãn được gu âm nhạc của mình. Với tôi, những người từng lùng sục khắp các trang chia sẻ để tìm các album yêu thích của mình cũng sẽ là những người đầu tiên sẵn sàng trả tiền cho âm nhạc, thậm chí ngay cả khi những người khác vẫn còn đang lưỡng lự.
Tuy vậy dù thế nào cũng không thể phủ nhận được những thiệt hại mà chia sẻ file trực tuyến đã gây ra cho mô hình kinh doanh truyền thống của ngành công nghiệp âm nhạc. Nói chính xác hơn, chính những thay đổi của phương thức nghe nhạc cùng với thị hiếu người tiêu dùng, vốn được thúc đẩy mạnh mẽ cùng với sự phát triển của Internet, đã làm tê liệt hoàn toàn mô hình cũ.
Một mặt, nó làm ảnh hưởng đáng kể tới khoản lợi nhuận kếch sù của các ông lớn trong ngành này, vốn đã ù lì trước không chịu thay đổi trong hàng chục năm qua. Nhưng mặt khác, việc suy giảm nghiêm trọng trong doanh số bán album đã gây ra những tác động nghiêm trọng đối với “tầng lớp trung lưu trong ngành công nghiệp âm nhạc”- theo cách gọi của David Lowery, một nhạc sĩ, đồng thời là người phản đối mạnh mẽ các hành vi vi phạm bản quyền.
Theo những con số trong nghiên cứu của National Assembly, lượng tiền thu được từ những khách hàng như tôi đủ lớn để “cứu” được ngành công nghiệp âm nhạc, hay chính xác hơn nhất là cứu một mô hình kinh doanh đã tồn tại 15 năm nay.
Thời kì huy hoàng của nó đã qua đi, và cũng đã đến lúc mọi thứ cần phải thay đổi. (Xem thêm về những lợi ích mà bittorrent mang lại cho giới âm nhạc)
Có lẽ đã đến lúc cần phải xác định lại rằng nguồn thu trực tiếp từ việc phân phối các tác phẩm âm nhạc cho người dùng sẽ chỉ còn chiếm một tỉ lệ nhỏ trong tổng doanh thu, nhưng mang lại giá trị hình ảnh và truyền thông lớn hỗ trợ cho các hoạt động khác của nghệ sĩ như đi tour, kinh doanh các phụ kiện đi kèm, bán quyền sử dụng tác phẩm hay cho ra mắt các sản phẩm “deluxe” mà bất kỳ fan nào cũng sẽ không thể nói không.
Rất khó để có thể đưa doanh số bán các tác phẩm âm nhạc quay trở lại đỉnh cao như thời kì tiền kỹ thuật số (pre-digital). Dù có phải trả tiền hay không, xu hướng của người nghe hiện nay là tìm kiếm và thưởng thức các bản nhạc ngay lập tức. Xu hướng đó đã được bắt đầu cùng với sự ra đời của Napster, và giờ đây được tiếp nối bởi những dịch vụ “hợp pháp” hơn. Giới trẻ đầu tiên sẽ tìm kiếm các bản nhạc mới trên Spotify, nếu không có ở đó, họ sẽ chuyển sang YouTube hay SoundCloud. Có thể một số sẽ quyết định trả tiền để download từ iTunes hay Amazon. Nhưng với việc có quá nhiều lựa chọn miễn phí hay phiên bản có quảng cáo (ad-supported), thì việc gì phải bỏ ra một khoản tiền tương đối để mua các album nhạc như vậy?
Năm 2005, David Kusek và Gerd Leonhard đã tưởng tượng ra một viễn cảnh mà ở đó, mọi thiết bị nghe nhạc đều được tích hợp Internet để kết nối trực tiếp với một tài khoản của một thư viện âm nhạc khổng lồ trên “mây” (cloud). Đó chính là những gì chúng ta đang thấy ngày nay, với smartphone và một tài khoản Spotify hay Rdio.
Một nghiên cứu được thực hiện tại Thụy Điển đã chỉ ra rằng mô hình thuê bao trả phí của các dịch vụ âm nhạc kể trên giúp giảm thiểu đáng kể tỉ lệ vi phạm bản quyền. Hiện tại mô hình kinh doanh này vẫn chưa được khai thác đúng tiềm năng, và các nghệ sĩ vẫn còn băn khoăn về vấn đề chi trả tác quyền của các website này. Tuy vậy nếu đạt được một quy mô đủ lớn, mô hình này vẫn mở ra một hướng kinh doanh mới, giúp ngành công nghiệp này phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thế kỉ 21, cho dù nó có vẻ rất, rất khác với mô hình phân phối âm nhạc chúng ta đã quá quen thuộc trước đây.
Theo ReadWrite
