Hứa hẹn rằng sản phẩm của mình sẽ là cách mạng của cả nền công nghiệp? Hạ bệ đối thủ cạnh tranh? Ví bản thân như Steve Jobs? Nếu không sống được theo những điều đã cường điệu, bạn sẽ có thể sẽ làm tổn hại đến công ty của mình đấy.
“Đúng là tôi có dùng một vài từ không thích đáng, nhưng tôi vẫn vui vẻ dùng chúng. Họ chỉ là một lũ óc chuột. Đó, bằng tất cả sự tử tế, lịch sự nhất mà tôi có thể thể hiện, họ thực sự là như vậy.” – Bill Nguyen, CEO gốc Việt của Color đã phát biểu như vậy trong một cuộc thảo luận về Instagram.
Lời phát biểu trên của Bill Nguyen so sánh Instagram giống như một loài gặm nhấm – bằng những lời lẽ lịch thiệp nhất mà Bill có thể thể hiện. Và ông cũng quảng cáo cho Color – sản phẩm mới của mình cạnh tranh trực tiếp với Instagram sẽ được tung ra vào tháng sau đó. Như chúng ta thấy, trong khi Bill Nguyen gọi Instagram là “vụn vặt” và dự đoán rằng nó sẽ chẳng thể sống sót trong thời đại hậu PC thì Instagram đã trở thành một trong những mạng xã hội phát triển nhanh nhất, sau đó được định giá 1 tỉ USD và được mua lại bởi Facebook. Còn chính Color phải định vị lại sản phẩm lần thứ 3, sau khi định vị lại lần thứ 2 như là một ứng dụng truyền tải video sống dựa vào Facebook cũng thất bại. Vào đầu tuần này, Verizon, một nhà mạng lớn tại Mỹ đã ký kết một văn bản hợp tác với Color, theo đó Color sẽ là một ứng dụng cung cấp dịch vụ truyền tải video trên mạng LTE của nhà mạng này. Color, vốn ban đầu được định vị là một mạng xã hội chia sẻ ảnh ra mắt cùng thời điểm và cạnh tranh trực tiếp với Instagram, thu được một kết quả rất đáng thất vọng sau 1 năm với chỉ khoảng 30000 người dùng mỗi ngày.
Câu chuyện của Bill Nguyen là một lời cảnh báo tới những nhà sáng lập muốn gây ấn tượng bằng việc thổi phồng sản phẩm của mình và buông lời chỉ trích đối thủ. Một dấu hiệu cực kì nguy hiểm, ví dụ như tung hô sản phẩm của mình như một cuộc cách mạng, trong khi chính nó lại chẳng thể hiện một chút cách mạng nào; hoặc so sánh bản thân với Steve Jobs trong khi sản phẩm hoặc dịch vụ của mình còn chưa “phá quấy” cả ngành công nghiệp như nhà sáng lập Apple đã làm. Trong trường hợp xấu nhất, rơi vào cái bẫy sống theo những lời thổi phồng thường là lí do khiến nhà sáng lập và cả công ty bị gắn mác lừa đảo hạng A.
Color đã được coi là một trong những thương vụ đầu tư hớ nhất của năm 2011 của Silicon Valley. Được đầu tư tổng cộng 41 triệu $, trong đó có quỹ đầu tư nổi tiếng Sequoia Capital rót 28 triệu $ seri B, từ chối lời mời mua lại 200 triệu $ từ Google và nhận quá nhiều lời tung hô từ báo chí; Color đã quá hoang tưởng về khả năng thực sự của mình.
Nói rằng bạn muốn một cuộc cách mạng?
Các dự án khởi nghiệp đổ bể hay bị quay mòng mòng là chuyện rất bình thường. Hãy thử nhìn vào Rovio, họ đã bị hạ gục tất thảy 51 lần trong vòng 8 năm, gần như phá sản cho tới tận khi làm ra Angry Birds. Ngay cả Instagram cũng đã làm đủ thứ trong một thời gian dài; bắt đầu với một app là sự kết hợp của những game cơ khí gọi là Burbn. Nhưng cả những thất bại của Rovio và Instagram đơn giản trở thành một phần của chiến thắng trong cuộc đấu tranh vượt qua mọi trở ngại. Trở ngại càng cao, chiến thắng của họ lại càng vang dội hơn.
Còn Color thì sao? Bản thân Bill Nguyen đã từng tham gia đến 8 startup trước khi bắt tay vào làm Color, nhưng có lẽ doanh nhân này không rút ra được nhiều bài học. Thất bại của Color đã trở thành một show trình diễn về việc gậy ông đập lưng ông, kẻ sung sướng trên nỗi đau khổ của người khác nay bị người đời chế nhạo. Phần lớn những lời chế giễu này nhắm vào Nguyen, CEO thích khoa trương và thích dùng lời lẽ phô trương, khiêu khích đối thủ. Trong cuộc hội thoại ban đầu , ông thề non hẹn biển rằng cuộc cách mạng đã nổ ra trước cả khi Color có người sử dụng. Kevin Systrom luôn tỏ thái độ khiêm tốn với sự bình tĩnh và nhã nhặn thì chẳng dự đoán rằng anh sẽ thay đổi thế giới nhiếp ảnh hay hạ bệ Flickr khi app của anh lần đầu được đưa ra thị trường. Thậm chí anh còn nhã nhặn mời khách tham quan đến với văn phòng đầu tiên của Instagram – một nơi tù túng với chỉ 3 hay 4 nhân viên. Systrom lại rất say sưa khi được nói về công nghệ lọc ảnh của Instagram.
Mặt khác, Nguyen lại lớn tiếng phê bình Facebook, Foursquare và Instagram, khoe khoang khoác lác về văn phòng 2 tầng rộng 22000 foot vuông, cũng như đã bỏ tiền mua lại hết các tên miền liên quan đến thương hiệu của mình, cụ thể 425000 USD đã được bỏ ra để mua Color.com và Colour.com. Và rằng Color tin rằng có thể khiến mô hình Groupon sẽ lùi vào dĩ vãng như Google đã làm với Yahoo.
Tuy nhiên, chẳng một lời tiên tri nào trở thành hiện thực. Vậy tại sao chúng ta vẫn tin tưởng mỗi khi ông ta nói rằng có một sản phẩm “cách mạng”? Rõ ràng các startup mà Bill Nguyen tham gia trong tương lai sẽ gặp nhiều khó khăn như tương lai của Color hiện nay vậy.
Thay đổi quan điểm
Trong các startup, người ta hay nói đến sự thay đổi (pivot) trong sản phẩm hay cách quảng bá; nhưng có một thứ thay đổi quan trọng hơn nhiều : đó là sự thay đổi quan điểm của người điều hành. Trong cuộc trò chuyện tuần trước, Nguyen đã tiết lộ rằng ông phấn khích khi nói chuyện về các đối thủ và khiêm nhường về tình hình tài chính tương lai của Color. “ Tôi nghĩ những gì Instagram đã làm thực sự rất sáng tạo” – Nguyen nói, khi được hỏi về mô hình kinh doanh của Color, làm thế nào để thu lời, ông đã trả lời rằng: “ tôi thực sự chưa bao giờ nghĩ về tiền, chưa một giây”.
Dường như Bill đã quên mất những ấn tượng mà ông đã tạo ra cách đây hơn một năm. “Khi bạn nghĩ về các bộ lọc ảnh, mọi người đều đang cố gắng nắm bắt và làm nổi một phần của khoảnh khắc khi chụp. Thế nhưng chẳng ai nhìn cuộc sống qua một bộ lọc cả, tôi không nhìn cuộc sống bằng gam màu sepia, hay như những bức ảnh đen trắng” – Bill tiếp tục châm biếm Instagram trong một cuộc hội thảo cuối tháng 3 vừa rồi. Và với những ai tin tưởng rằng chẳng có một suy tính tiền bạc nào trong đầu Nguyen, ông đã khoác lác một chút về số tiền mà Color đã thu về năm ngoái. “ Chúng tôi đã hoạch định được cách kiếm ra tiền. Rất nhiều là đằng khác. Và sẽ rất nhanh”. Bill Nguyen tiếp tục “Như Steve Jobs đã nói : chúng tôi đã lên kế hoạch mang xe xúc đến”.
Phản ứng này tương tự CEO Jim Keyes của Blockbuster, dịch vụ cho thuê phim qua địa DVD, khi bị mô hình tải phim trên mạng như Netflix đe dọa nghiêm trọng. Jim Keyes đã luôn tìm cách châm biếm Netflix: mỉa mai khi Netflix hợp tác với Nintendo để đưa dịch vụ lên máy chơi game Wii, chê bai nội dung trên Netflix là chậm cập nhật hay phủ nhận việc doanh thu suy giảm nghiêm trọng chính là do Netflix. Trong thời điểm khó khăn như vậy, Keyes lại đi so sánh mình như Steve Jobs và dịch vụ của mình được mọi người săn đón như Mac.
Đương nhiên có những sự thực rất khó để nuốt trôi. Và nó khiến một người bình thường sẽ rất hoài nghi về việc những người có tính cách như vậy có thể thay đổi quan niệm của mình và sản phẩm của họ có thể thành công. Khi Blockbuster cho ra mắt mobile app, mọi người đều đoán rằng nó sẽ không thành công. Đặc biệt là khi cổ phiếu của công ty rơi xuống còn 30 xu một cổ phiếu, trưởng bộ phận số của Blockbuster vẫn mạnh mồm tuyên bố “Chúng tôi có một ngành kinh doanh ở một vị trí chiến lược mà không ai có được”.
Những người chẳng chịu học hỏi từ quá khứ
Tuần trước, tôi có hỏi Bill Nguyen về tiếng xấu của sản phẩm lần trước sẽ ảnh hưởng đến họ thế nào “Chúng tôi không thấy có vấn đề gì, nếu có chúng tôi sẽ xem xét thêm”. “Mà tôi cũng rất ngạc nhiên nhiều người chú ý đến nó đến vậy” Nguyen cười thầm.
Cũng có thể Bill đã học được gì đó từ quá khứ. Khi Viddy, một đối thủ chính của sản phẩm Color hiện tại giúp người dùng chia sẻ video trên mobile đạt 30 triệu lượt tải trên Facebook và được đầu tư 30 triệu USD; Bill Nguyen đã thực sự vui mừng cho thành công của Viddy.
Nhưng sự tích cực chẳng kéo dài được lâu.Nhưng những cảm xúc tích cực cũng chỉ tồn tại được đến trước khi lịch sử lặp lại.
“Khi tôi nhìn vào những thứ đang diễn ra với video hiện nay, người ta đã không thật sự làm nó tốt hơn” Nguyen nói,” Những app đang có trên thị trường chỉ là một kiểu copy ý tưởng của Instagram và thêm video vào. Chúng tôi có những tính năng mới như bộ lọc tốt hơn hay mời các nhân vật công chúng tham gia. Chúng tôi đang xây dựng tương lai mới cho video”.
Sự khiêm tốn cứ dần biến mất “Hy vọng trong một năm tới, các anh sẽ được sử dụng sản phẩm này. Tôi không thể tin được trước đây tôi lại say sưa với việc chụp ảnh đến vậy” Nguyen nói về tính năng chia sẻ video thời gian thực của Color. “ Twitter của ngày hôm nay không chỉ toàn text nữa, người ta đã up ảnh rất nhiều lên Twitter, nhưng chúng tôi muốn tạo ra một công cụ còn đột phá hơn thế. Tôi muốn tạo dựng một thứ để đời như anh hùng ca Iliad”.
Bill Nguyen liệu có biết về số phận của Achilles, nhân vật chính trong Iliad hay chăng?
Bill Nguyen cười lớn: “Anh biết đấy, chúng tôi rất giỏi trong việc sống sót”.
Color ban đầu được biết đến như một mạng xã hội ảnh trên di động với những ý tưởng đột phá nhằm “sáng tạo lại tương tác xã hội thông qua ứng dụng chụp ảnh”. Sản phẩm ra mắt đầu năm 2011, trùng thời điểm với Instagram. Color được đầu tư 41 triệu $ qua 2 lần gọi vốn.
Color nhận được rất nhiều sự chú ý. Đặc biệt khi Bill Nguyen, CEO của Color liên tục chỉ trích hết Facebook, Instagram. Bill Nguyen cho rằng tương tác trên Facebook không có nhiều giá trị và Facebook sẽ lụi tàn.
Sau khi thất bại với sản phẩm chụp ảnh, Color định vị lại mình thành một mobile app chia sẻ video, sống chủ yếu dựa vào Facebook (tương tự Viddy hay sau này là Socialcam). Color vẫn tiếp tục không đạt được thành công đáng kể.
Bill Nguyen là người gốc Việt.
Theo Fastcompany
